0

عکس پرتوی ایکس چیست؟

عکس پرتوی ایکس که به آن رادیوگرافی نیز گفته می‌شود بخش ضروری از درمان‌ها و مراقبت‌های دندانپزشکی است. عکس پرتوی ایکس یک ابزار تشخیصی است اما در درمان‌های پیشگیرانه نیز به دندان پزشک کمک می‌کند.

عکس برداری یا رادیوگرافی دهان و دندان
عکس برداری یا رادیوگرافی دهان و دندان

عکس دندانپزشکی چه فوایدی دارد؟

از عکس پرتوی ایکس دندانپزشکی در موارد زیر استفاده می‌شود:

  • پی بردن به مشکلات مربوط به دهان مانند پوسیدگی دندان، آسیب‌های استخوان‌های پشتیبانی ‌کننده دندان و جراحات دندانی مانند شکستگی و ترک خوردگی. اغلب از عکس دندان برای پی بردن به این مشکلات به خصوص در مراحل اولیه استفاده می‌شود تا پیش از بروز علائم بتوان جلوی گسترده شدن مشکل را گرفت.
  • شناسایی دندان‌هایی که در جایگاه مناسب قرار ندارند و یا از لثه بیرون نزده ‌اند. در صورتی ‌که در فک فضای کافی برای بیرون زدن دندان‌ها وجود نداشته باشد، برخی از آنها ممکن است در زیر لثه مانده و تنها بخشی از آن‌ها بیرون بزند و یا کلاً هیچ بخشی از آنها نتواند از لثه خارج شود. به این وضعیت نهفتگی دندان گفته می‌شود.
  • شناسایی ضایعاتی مانند کیست‌ها، تومورها و یا آبسه
  • بررسی موقعیت دندان‌های دائمی در حال رشد در فک کودکانی که هنوز دندان‌های شیری در دهان دارند و یا دندان شیری شان زودتر از موعد افتاده است.
  • برنامه‌ ریزی درمانی برای پوسیدگی‌های بزرگ یا گسترده، عصب‌ کشی، کاشت ایمپلنت و کشیدن دندان
  • شناسایی بیماری لثه
  • بررسی وضعیت ریشه ‌های دندان

بدون بهره بردن از عکس دندان، ممکن است دندانپزشک نتواند مراحل اولیه پوسیدگی بین دندان‌ها را مشاهده نماید. دندان‌پزشک به لطف عکس‌های پرتوی ایکس می‌تواند مشکلات دندانپزشکی را در مراحل اولیه پیش ‌از این که علائمی نشان داده و مشکلات جدی ایجاد نمایند، شناسایی و درمان نماید.

عکس دندان‌ یک ابزار تشخیصی با ارزش

عکس پرتوی ایکس ساختار ریشه و استخوان زیر لثه را به خوبی نشان می‌دهد. به همین علت گاهی اوقات در چکاپهای سالانه برای افرادی که در خطر پوسیدگی دندان قرار دارند ممکن است عکس پرتوی ایکس گرفته شود.

انواع عکس پرتوی ایکس دندان

متداولترین عکس‌های پرتوی ایکس مورد استفاده در دندانپزشکی عبارتند از بایت وینگ، پری اپیکال (پیرامون ریشه) و پانورامیک. در معاینات معمول دندان‌پزشکی ممکن است دندانپزشک دو تا چهار عکس پرتوی ایکس بایت وینگ بگیرد که تاج دندان را نشان می‌دهد. این کار برای شناسایی علایم اولیه پوسیدگی بین دندان‌ها انجام می‌شود. اما هنگامی که دندانپزشک می‌خواهد ارتفاع استخوان زیر دندان و یا وضعیت نوک ریشه را بررسی کند از عکس پری اپیکال استفاده می‌کند. عکس پانورامیک از خارج از دهان بیمار گرفته شده و تصویری از تمامی حفره دهان تنها در یک عکس واحد ارائه می‌کند. از آنجایی که در این عکس تمامی دندان‌ها و همچنین فک بالا و پایین و ناحیه سینوس دیده می‌شود، برای شناسایی نهفتگی دندان، کیست، تومور، اختلالات فک و ناهنجاری‌های استخوانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

عکس پرتوی ایکس اکلوزال که گاهی اوقات در کودکان استفاده می‌شود برای ارزیابی دندان‌های در حال رشد گرفته می‌شود و عکس پرتوی ایکس سفالومتری برای برنامه درمانی ارتودنسی استفاده می‌شود.

عکس برداری یا رادیوگرافی دهان و دندان
عکس برداری یا رادیوگرافی دهان و دندان

چند مرتبه عکس پرتوی ایکس لازم است؟

تعداد عکس پرتوی ایکس مورد نیاز برای هر کسی متفاوت است چرا که این امر بستگی به وضعیت سلامت دهان و دندان او دارد. در صورتی که برای چکاپ مراجعه می‌کنید و قبلاً وضعیت شما بررسی نشده است ممکن است دندانپزشک برای ارزیابی وضعیت دهان و دندان شما عکس پرتوی ایکس توصیه نماید. در صورتی که چکاپهای منظم داشته باشید تعداد عکس پرتوی ایکس کمتری برای نظارت بر وضعیت سلامت دهان شما لازم است.

آیا عکس دندان ضرر ندارد؟

از آنجایی که دستگاه پرتوی ایکس و سایر منابع عکس‌های دندان‌پزشکی برای به حداقل رساندن تشعشع طراحی شده ‌اند، برای بیماران کاملاً بی ‌خطر بوده و میزان تشعشع شان قابل چشم‌ پوشی است. در بسیاری از کلینیک‌های دندانپزشکی از عکس پرتوی ایکس دیجیتالی استفاده می‌شود که تشعشع کمتری در مقایسه با دستگاه‌های معمولی دارد. با این حال برای محافظت بیشتر از بیماران توصیه می‌شود لباس محافظ در ناحیه شکم و گردن (برای محافظت از تیروئید) استفاده شود. در صورتی که باردار هستید یا به کودک خود شیر می‌دهید حتماً موضوع را به اطلاع دندانپزشک برسانید. در چنین شرایطی در صورتی که ضرورت نداشته باشد عکس پرتوی ایکس گرفته نمی‌شود و در موارد لازم از لباس محافظ استفاده می‌شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *